EU công bố hướng dẫn CBAM mới: Doanh nghiệp cần biết gì?

EU công bố hướng dẫn CBAM mới: Doanh nghiệp cần biết gì?

Từ năm 2026, CBAM đã bước vào giai đoạn chính thức. Quy định này áp dụng với một số nhóm hàng nhập khẩu vào EU. Các nhóm chính gồm sắt thép, nhôm, xi măng, phân bón, điện và hydro.

Ngày 14/8/2026, Ủy ban châu Âu công bố bộ hướng dẫn mới. Bộ tài liệu tập trung vào doanh nghiệp ngoài EU sản xuất hàng thuộc CBAM. Nội dung cũng đề cập cách tính phát thải và quy trình xác minh.

Vậy doanh nghiệp xuất khẩu cần quan tâm điều gì? Những thay đổi này ảnh hưởng trực tiếp đến dữ liệu hàng hóa.

CBAM là gì và vì sao doanh nghiệp cần quan tâm?

CBAM là cơ chế điều chỉnh carbon tại biên giới EU. Cơ chế này gắn hàng nhập khẩu với lượng phát thải tạo ra. Mục tiêu là hạn chế nguy cơ chuyển dịch phát thải ra ngoài EU.

Điều này khiến doanh nghiệp xuất khẩu phải quan tâm hơn. Không chỉ người nhập khẩu mới cần chuẩn bị dữ liệu. Nhà sản xuất ngoài EU cũng cần cung cấp thông tin phù hợp.

Đặc biệt, dữ liệu phát thải thực tế ngày càng quan trọng. Đây là cơ sở để người nhập khẩu thực hiện nghĩa vụ CBAM.

Hướng dẫn CBAM mới có gì đáng chú ý?

Bộ hướng dẫn mới gồm nhiều tài liệu khác nhau. Nội dung tập trung vào doanh nghiệp và các bên liên quan. Một số hướng dẫn được xây dựng theo từng ngành.

Các nội dung chính tập trung vào:

• Khái niệm và yêu cầu cơ bản của CBAM.
• Phương pháp tính phát thải gắn với hàng hóa.
• Cách điều chỉnh phân bổ miễn phí.
• Hướng dẫn riêng cho từng nhóm ngành.
• Việc theo dõi và xác minh dữ liệu phát thải.

Ủy ban châu Âu cũng hướng dẫn cách sử dụng giá trị mặc định. Doanh nghiệp có thể đối chiếu với dữ liệu thực tế phù hợp.

Những mặt hàng nào đang thuộc phạm vi CBAM?

CBAM hiện tập trung vào sáu nhóm ngành chính. Doanh nghiệp cần kiểm tra mã hàng trước khi kết luận. Không phải mọi sản phẩm cùng ngành đều thuộc diện này.

Các nhóm chính gồm:

• Xi măng.
• Sắt và thép.
• Nhôm.
• Phân bón.
• Điện.
• Hydro.

Vì vậy, doanh nghiệp nên kiểm tra sản phẩm theo quy định. Việc xác định đúng phạm vi giúp tránh chuẩn bị thiếu thông tin.

Ngưỡng 50 tấn có ý nghĩa gì?

Từ năm 2026, EU áp dụng ngưỡng khối lượng chung. Nhà nhập khẩu vượt 50 tấn hàng CBAM phải đáp ứng yêu cầu. Ngưỡng này được tính theo tổng khối lượng trong năm.

Quy định này chủ yếu tác động đến nhà nhập khẩu EU. Tuy nhiên, doanh nghiệp ngoài EU vẫn cần phối hợp dữ liệu. Thông tin từ nhà sản xuất có thể được sử dụng trong khai báo.

Riêng điện và hydro có quy định riêng về phạm vi áp dụng. Vì vậy, doanh nghiệp cần kiểm tra từng trường hợp.

Doanh nghiệp Việt Nam cần chuẩn bị dữ liệu gì?

Dữ liệu phát thải đang trở thành phần quan trọng của hồ sơ. Doanh nghiệp cần theo dõi lượng phát thải gắn với sản phẩm. Phương pháp tính phải phù hợp với hướng dẫn CBAM.

Doanh nghiệp nên chuẩn bị:

• Thông tin về cơ sở sản xuất.
• Quy trình sản xuất từng nhóm hàng.
• Dữ liệu nguyên liệu và nhiên liệu.
• Thông tin về lượng phát thải liên quan.
• Chứng từ và tài liệu hỗ trợ.
• Dữ liệu phục vụ quá trình xác minh.

Dữ liệu càng rõ thì quá trình đối chiếu càng thuận lợi. Doanh nghiệp cũng dễ phối hợp với khách hàng EU hơn.

Có thể sử dụng giá trị mặc định không?

Có. Ủy ban châu Âu đã công bố các giá trị mặc định. Những giá trị này được sử dụng trong các trường hợp phù hợp. EU cũng đã cập nhật giá trị mặc định trong năm 2026.

Tuy nhiên, doanh nghiệp có thể cung cấp dữ liệu thực tế. Khi sử dụng dữ liệu thực tế, yêu cầu về chứng minh sẽ cao hơn. Dữ liệu phát thải thực tế cần được xác minh theo quy định.

Vì vậy, doanh nghiệp nên xây dựng hệ thống dữ liệu ngay từ đầu.

Phát thải thực tế cần được xác minh thế nào?

CBAM có cơ chế xác minh dữ liệu phát thải. Việc xác minh được thực hiện tại cơ sở sản xuất ngoài EU. Đơn vị xác minh được công nhận sẽ kiểm tra dữ liệu liên quan.

Quy trình này thường liên quan đến:

• Phương pháp theo dõi phát thải.
• Cách tính lượng phát thải.
• Hồ sơ và bằng chứng hỗ trợ.
• Quy trình kiểm tra tại cơ sở.
• Báo cáo xác minh phát thải.

Từ năm 2027, báo cáo xác minh có thể được sử dụng. Nhà nhập khẩu sẽ dùng dữ liệu này trong khai báo CBAM.

Doanh nghiệp xuất khẩu nên làm gì ngay?

Đừng chờ khách hàng EU yêu cầu mới chuẩn bị. Việc xây dựng dữ liệu cần thời gian và phối hợp nhiều bộ phận. Đặc biệt với doanh nghiệp có nhiều dòng sản phẩm.

Doanh nghiệp có thể bắt đầu theo các bước sau.

Bước 1: Kiểm tra sản phẩm

Xác định hàng hóa có thuộc CBAM hay không. Mã hàng cần được đối chiếu với quy định hiện hành.

Bước 2: Kiểm tra quy trình sản xuất

Xác định nguyên liệu và năng lượng sử dụng. Sau đó xác định các nguồn phát thải liên quan.

Bước 3: Xây dựng hệ thống ghi nhận dữ liệu

Dữ liệu cần được lưu trữ có hệ thống. Hồ sơ nên có khả năng truy xuất khi cần.

Bước 4: Trao đổi với khách hàng EU

Hai bên cần thống nhất loại dữ liệu cần cung cấp. Điều này giúp hạn chế thiếu thông tin khi khai báo.

Bước 5: Chuẩn bị cho việc xác minh

Doanh nghiệp cần rà soát dữ liệu trước khi xác minh. Hồ sơ rõ ràng sẽ giúp quá trình kiểm tra thuận lợi hơn.

CBAM ảnh hưởng thế nào đến hoạt động xuất khẩu?

CBAM không chỉ liên quan đến thủ tục hải quan. Doanh nghiệp còn phải quan tâm dữ liệu phát thải. Điều này có thể ảnh hưởng đến cách chuẩn bị hồ sơ xuất khẩu.

Với hàng thuộc diện CBAM, doanh nghiệp nên chuẩn bị sớm. Việc thiếu dữ liệu có thể khiến khách hàng EU gặp khó khăn. Khi đó, quá trình nhập khẩu và khai báo cũng có thể bị ảnh hưởng.

Đặc biệt, doanh nghiệp cần phối hợp với bộ phận logistics. Thông tin hàng hóa phải thống nhất giữa các chứng từ.

Doanh nghiệp logistics cần lưu ý gì?

CBAM không thay thế các yêu cầu vận chuyển thông thường. Tuy nhiên, hồ sơ hàng hóa ngày càng cần chính xác hơn. Đặc biệt với các lô hàng xuất sang thị trường EU.

Đơn vị vận chuyển cần phối hợp tốt với khách hàng. Thông tin lô hàng phải được truyền đạt đầy đủ. Các chứng từ liên quan cũng cần được kiểm tra cẩn thận.

Với doanh nghiệp xuất khẩu, chuẩn bị hồ sơ từ sớm rất quan trọng. Điều này giúp quá trình vận chuyển diễn ra thuận lợi hơn.

CBAM không còn là vấn đề của riêng nhà nhập khẩu

Hướng dẫn mới cho thấy CBAM liên quan nhiều bên. Nhà nhập khẩu cần đáp ứng nghĩa vụ tại EU. Nhà sản xuất ngoài EU lại cung cấp dữ liệu đầu vào quan trọng.

Doanh nghiệp Việt Nam nên chủ động chuẩn bị từ khâu sản xuất. Dữ liệu phát thải cần được theo dõi và lưu trữ đầy đủ. Đồng thời, doanh nghiệp nên cập nhật hướng dẫn mới thường xuyên.

CBAM đã bước sang giai đoạn chính thức từ năm 2026. Vì vậy, chuẩn bị sớm giúp doanh nghiệp chủ động hơn. Đặc biệt khi xuất khẩu sắt thép, nhôm và các nhóm hàng liên quan.

Cập nhật thông tin Logistics mỗi ngày cùng Đức Việt Transport.

Xem thêm: Vận chuyển hàng LCL từ Việt Nam đi EU

Xem thêm: Chuyển phát nhanh đi Pháp siêu ưu đãi

Xem thêm: Dùng năng lượng sạch và hàng không gia tăng lợi thế cạnh tranh khi xuất khẩu